Sanayi ve Ticaret
Bakanlığından: 15 Şubat 2003 tarih ve
25021 sayılı Resmi Gazete.
www.sanayi.gov.tr
Asansör Yönetmeliği
( 95/16/AT )
Amaç, Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; İmar Kanunu ve buna bağlı İmar
Yönetmeliklerine göre inşa edilen binalarda, insan ve yük taşımasında
kullanılan asansörlerin ve güvenlik aksamlarının projelendirilmesi,tasarımı,
imali, montajı ve bakımı gerektiği gibi yapıldığında ve işletilmesinde
kullanıcıların sağlığını ve güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde piyasaya
arz edilmelerini teminen; tasarım ve imalat aşamalarında uyulması
gereken temel sağlık ve güvenlik kuralları ile takip edilmesi gereken uygunluk
değerlendirme işlemlerini ve uygunluk değerlendirmesi yapacak onaylanmış kuruluşların
görevlendirilmesinde dikkate alınacak asgari kriterleri belirlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik kapsamına ilişkin hususlar aşağıda
belirtilmiştir.
a) Bu Yönetmelik, binalarda ve inşaatlarda, sürekli olarak kullanılan
asansörleri ve Ek-IV’de listelenen asansörlerde kullanılacak güvenlik
aksamlarını kapsar.
Esnek olmayan raylar boyunca
hareket etmese bile, sabit bir hat üzerinde hareket eden asansörler bu
Yönetmeliğin kapsamındadır (örneğin; makas asansörleri).
Asansörler için bu Yönetmelikte belirtilen risklerin tamamı veya bir
bölümü belirli yönetmeliklerin kapsamına giriyorsa, bu Yönetmelik söz konusu
belirli Yönetmeliklerin yürürlüğe giriş tarihinden önceki bu tür asansörlere
uygulanmaz veya uygulaması durdurulur.
b) Bu Yönetmelik, aşağıda
belirtilen asansörleri kapsamaz.
1) Kamu veya özel, insan
taşımacılığına yönelik asma kablolu demiryollarını da kapsayan kablolu havai
hatları,
2) Askeri veya güvenlik
amaçlı özel tasarımlanmış ve yapılmış asansörleri,
3) Maden ocağı vinçleri,
4) Sahne asansörleri,
5) Nakil vasıtalarına monte
edilmiş asansörleri,
6) Makinelere bağlı ve
sadece çalışma yerine giriş amaçlı asansörleri,
7) Dişli Rayda çalışan
trenleri,
8) İnsan veya insan ve
yüklerin taşınması amaçlı asansörlere yönelik inşaat alanında kullanılan
şantiye asansörleri.
Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik
Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ve 4077 sayılı Tüketicinin
ve Rekabetin Korunması Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Sanayi ve
Ticaret Bakanlığını,
b) Müsteşarlık: Dış Ticaret
Müsteşarlığını,
c) Komisyon: Avrupa Birliği
Komisyonunu,
d) Asansör
: Binalarda ve inşaatlarda, belirli seviyelerde
hizmet veren, esnek olmayan ve yatay düzlemle 15°’den fazla
bir açı oluşturan sabit raylar boyunca hareket eden bir kabine sahip olan ve;
- İnsanların,
- İnsanların ve yüklerin ve
- Kabine girilebiliyorsa, yani bir kişi zorlanmadan kabine
girebiliyorsa ve kabin içine ya da kabin içindeki bir kişinin kolayca
ulaşabileceği şekilde yerleştirilmiş kontrollerle teçhiz edilmiş ise, sadece
yüklerin taşınmasına yönelik bir tertibatı,
e) Model asansör: Teknik
dosyasında, objektif değerler ile tanımlanan ve benzer güvenlik aksamını
kullanan model asansöre uygun olarak imal edilen asansörlerin temel güvenlik
kurallarını nasıl karşılanacağının gösterildiği numune asansörü;
Model asansör ile model
asansörün tipleri olan asansörlerin parçalarını oluşturan asansörler arasında
izin verilen tüm varyasyonlar azami ve asgari değerleriyle birlikte teknik
dosyada açıkça belirtilmelidir.
Temel güvenlik kurallarını
sağlamak bakımından muhtelif ekipmanın benzerliği hesaplama ve/veya tasarım
planları gösterilebilir.
f) Asansör Firması: Bu
Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin tasarımından, imalatından, montajından,
projesinden, bakımından, işletme ruhsatından ve piyasaya sürülmesinden sorumlu
olan ve ürüne adını, ticari markasını veya ayırt edici işaretini koyarak CE
işaretini iliştiren ve AT uygunluk beyanını düzenleyen gerçek veya tüzel
kişileri; asansör firmasının Türkiye dışında olması halinde, asansör firması
tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca asansörün
tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri asansör güvenliğine ilişkin özelliklerini
etkileyen gerçek veya tüzel kişi veya kuruluşu,
g) Güvenlik aksamı: Ek- IV’ de
listelenen asansör aksam ve parçalarını,
h) Güvenlik aksamı
imalatçısı: Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin güvenlik aksamının
tasarımından, imalatından, piyasaya sürülmesinden sorumlu olan ve ürüne CE
işaretini iliştiren ve AT uygunluk beyanını düzenleyen gerçek veya tüzel kişi
veya kuruluşu; güvenlik aksamı imalatçı firmasının Türkiye dışında olması
halinde, güvenlik aksamı imalatçı firması tarafından yetkilendirilen temsilciyi
ve/veya ithalatçıyı; ayrıca güvenlik aksamının tedarik zincirinde yer alan ve
faaliyetleri asansör güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek veya
tüzel kişiyi,
i) Modül: Bu Yönetmelik
gereğince, asansörün veya güvenlik aksamının taşıdığı risklere göre hangi
uygunluk değerlendirmesi işlemlerine tabi tutulacağını gösteren yollardan her
birini,
j) CE Uygunluk işareti: Bu
Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin veya güvenlik aksamlarının veya
asansörlerin imalinde kullanılan asansörle ilgili diğer ekipman, aksam ve
parçaların çalışırken veya kullanırken çevrenin ve insanların sağlık ve
güvenliğini veya söz konusu ise malların güvenliğini tehdit etmeyecek nitelikte
olduğunu belirten, bu Yönetmelikte yer alan temel sağlık ve güvenlik kurallarına,
teknik düzenlemede yer alan kurallara uygun olduğunu ve tüm uygunluk
değerlendirmesi işlemlerine tabi tutulduğunu ve bu Yönetmelik hükümlerine
uygunluğunu gösteren işareti,
k) Temel Güvenlik Kuralları:
Asansörün / güvenlik aksamının insan sağlığı ve güvenliği veya söz konusu ise
malların güvenliğinin korunması açısından sahip olması gereken asgari sağlık ve
tüketicinin korunması açısından sahip olması gereken asgari güvenlik
koşullarını,
l) Uygunluk Değerlendirmesi:
Asansör veya güvenlik aksamının bu Yönetmeliğe uygunluğunun denenmesi ve
muayene edilmesi ve / veya belgelendirilmesine ilişkin her türlü faaliyeti,
m) Uygunluk Değerlendirmesi
Kuruluşu:Asansör veya güvenlik aksamının bu Yönetmeliğe uygunluğunun denenmesi
ve muayene edilmesi ve / veya belgelendirilmesine ilişkin faaliyete bulunan
özel veya kamu kuruluşunu,
n) Onaylanmış Kuruluş: 4703
sayılı Kanun ve bu Kanunun uygulama yönetmeliklerinden Uygunluk Değerlendirme
Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik ve bu Yönetmelik hükümlerine
göre bu Yönetmelik çerçevesinde uygunluk değerlendirme faaliyetinde bulunmak
üzere test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşları arasından Bakanlık
tarafından belirlenerek yetkilendirilen özel veya kamu kuruluşunu,
o) Standard: Üzerinde
mutabakat sağlanmış olan, kabul edilmiş bir kuruluş tarafından onaylanan,
mevcut şartlar altında en uygun seviyede bir düzen kurulmasını amaçlayan, ortak
ve tekrar eden kullanımlar için bu yönetmelik kapsamındaki asansörün veya
güvenlik aksamı veya diğer aksamın özellikleri, işleme ve imalat yöntemleri,
bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve
uygunluk değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten
ve uyulması ihtiyari olan düzenlemeyi,
ö) Ulusal Standard: Bu yönetmelik
kapsamındaki asansör veya güvenlik aksamı veya diğer aksamlara yönelik Türk
Standardları Enstitüsü tarafından hazırlanan standardları,
p) Uyumlaştırılmış Ulusal
Standard: Bu yönetmelik kapsamındaki asansör veya güvenlik aksamı veya diğer
aksamlara yönelik uyumlaştırılmış Avrupa standardını uyumlaştıran ve Türk
Standardı Enstitüsü tarafından Türk Standardı olarak kabul edilip yayımlanan
standardı;
r) Uyumlaştırılmış Avrupa
Standardı: Bu yönetmelik kapsamındaki asansör veya güvenlik aksamı veya diğer aksamlara
yönelik Avrupa Birliği Komisyonunun talimatı üzerine bir Avrupa Standardizasyon
Kuruluşu tarafından hazırlanan ve Avrupa Toplulukları Resmi Gazetesinde ismi
yayımlanan standardı,
s) AT Uygunluk Beyanı:
Asansör firmasının veya güvenlik aksamı imalatçısının piyasaya arz ettiği
asansörün veya güvenlik aksamının bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu beyan
ettiği belgeyi,
ş) AT Tip İnceleme Belgesi:
Onaylanmış kuruluş tarafından düzenlenerek asansör firmasına verilen asansör
veya güvenlik aksamının bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu gösteren belgeyi,
t) Piyasaya arz: Asansör
firmasının asansörü kullanıcıya hazır hale getirdiği ilk durumu veya güvenlik
aksamı imalatçısı veya diğer aksam imalatçılarının imal ettikleri aksamları,
asansör firmasına tedarik ve kullanımı amacıyla bedelli veya bedelsiz olarak
piyasada yer alması için hazır hale getirdiği ilk durumu,
u) Piyasa Gözetimi ve
Denetimi: Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörün veya güvenlik aksamının veya
diğer aksamların piyasaya arzı veya dağıtımı aşamasında veya bunlar piyasada
veya kullanımda iken bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilip edilmediğinin ve
güvenli olup olmadığının Bakanlık tarafından denetlenmesi veya
denetlettirilmesini,
ü) Bina sorumlusu:
Asansörün, bu Yönetmelik kurallarına uygun olarak güvenli bir şekilde
çalışmasını sağlamak amacıyla düzenli olarak bakımını ve onarımını ve
kontrolünü yaptırmaktan sorumlu olan, binanın maliki, kat maliki veya bunların
yetki verdiği kişi veya kuruluşu,
v) Yetkili Servis: Bu
Yönetmelik kapsamında yer alan asansörlerin bakımı ve onarımı için asansör
firması tarafından yetkilendirilen özel veya tüzel kişiyi,
y) Ürün: Asansörü ve/veya
asansör aksam ve parçalarını,
z) İşletme Ruhsatı: Bu
Yönetmelik kapsamında piyasaya arz edilen asansörün; avan ve tatbikat
projelerine, standardlara ve bu Yönetmeliğin temel kurallarına ve teknik
düzenlemelere uygunluğunun belgelenmesini müteakip, binanın bağlı bulunduğu
Belediye veya belediye hudutları dışında Valilik tarafından verilen, asansörün
kullanılmasında can ve mal güvenliği açısından bir sorun olmadığını belirten
belgeyi,
za) Asansör yaptırıcısı:
Asansörün tesisi için asansör firması ile sözleşme yapan özel veya tüzel
kişileri,
zb) Elektrik Projesi: Tesis
edilecek asansörün tipine göre elektrikli kumanda, kontrol, emniyet sistemleri,
sinyal sistemleri ve genel tahrik güç vb. sistemlerini ihtiva eden elektrik
akım yollarını gösteren projeleri; bunların birbirinden ayrılmaz bir bütün
oluşturduğunu,
zc) Proje: Yapılacak tesisin
hesaplarını, elektrik projelerini, ölçülerini ve binaya yerleşik şeklini
kapsayan komple tasarımı,
zd) İnşaat Mahalli:
Yapılarda asansör kabininin çalışacağı kuyu ile tahrik ve kumanda elemanlarının
bulunduğu mahallini,
ze) Trafik Hesabı: Bina şekil ve ihtiyaçlarına göre asansörün adet,
hız, kapasite, kumanda ve kullanma şekillerini en ekonomik biçimde tespit eden
hesap tarzını,
zf) Yıllık Kontrol:
Asansörün emniyet ve işletme yönünden standardlara uygun şekilde çalıştığının
yılda en az bir defa yetkili bir mühendis tarafından kontrol edilmesini, ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Temel Güvenlik
Kuralları ve Standardlar,
Temel Güvenlik Kuralları
Madde 5 - Bu
Yönetmelik kapsamına giren asansörler, Ek-I’de belirtilen temel sağlık ve
güvenlik kurallarını yerine getirmek zorundadır.
Bu Yönetmelik kapsamındaki
güvenlik aksamları, Ek-I’de getirilen temel sağlık ve güvenlik şartlarını
karşılamalı veya monte edildikleri asansörde söz konusu temel kuralları
sağlamalıdır.
Standardlar
Madde 6- Standardlara ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bir uyumlaştırılmış
standart bir veya daha fazla temel sağlık ve güvenlik gereğini kapsaması
durumunda,
1) Bu standarda uygun imal
edilen asansörlerin 5 inci maddedeki ilgili temel kurallara uygun olduğu kabul
edilir veya
2) Bu standarda uygun imal
edilen, güvenlik aksamının doğru olarak monte edildikleri asansörlerin ilgili
temel kurallara uymasını sağlamak için uygun olduğu kabul edilir.
b) Bakanlık, uyumlaştırılmış
ulusal standartların isim ve numaralarını Resmi Gazete’de yayımlar. Bakanlık bu
bilgileri Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona bildirir.
c) Bakanlık, uyumlaştırılmış
Avrupa standardının bulunmadığı durumda, Ek-I’de yer alan asgari temel sağlık
ve güvenlik kurallarının doğru uygulanması için önemli ya da ilgili mevcut
ulusal standartlar ve teknik özellikler hakkında ilgili taraflara bilgi vermek
için gerekli önlemleri alır.
d) Bakanlık, (a) bendinde
belirtilen uyumlaştırılmış ulusal standartların veya bu standartların esas
aldığı Avrupa standartlarının 5’inci maddede belirtilen güvenlik şartlarını
tamamen sağlamadığını tespit etmesi durumunda, konuyu Müsteşarlık aracılığı ile
Komisyona bildirir. Komisyon konu üzerinde yapacağı değerlendirmeyi müteakiben,
söz konusu uyumlaştırılmış Avrupa standardını ve bunu uyumlaştıran
uyumlaştırılmış ulusal standardın yayından çekilmesi gerektiğini bildirmesi
halinde, Bakanlık söz konusu uyumlaştırılmış ulusal standardı Resmi Gazete’deki
yayımlanan listeden çıkarır.
e) Ek-XV’de Türk
Standardları Enstitüsü tarafından uyumlaştırılan mevcut uyumlaştırılmış standartlar
verilmiştir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygunluk
Değerlendirmesi İşlemleri,”CE” İşaretlemesi,
CE Uygunluk
İşaretinin Usulsüz Kullanımı
Uygunluk Değerlendirmesi
İşlemleri,
Madde 7- Güvenlik aksamları ve asansörler için uygunluk
değerlendirme işlemleri aşağıda belirtilmiştir.
A-Güvenlik aksamları için
uygunluk değerlendirmesi işlemleri:
Ek-IV’de belirtilen güvenlik
aksamlarının piyasaya sürülmesinden önce, güvenlik aksamı imalatçısı tarafından
aşağıdaki işlemler yapılmalıdır.
a) Güvenlik aksamına aşağıda
belirtilen uygunluk değerlendirmesinden birisi uygulanır.
1) Güvenlik aksamı modeli,
Ek -V’e göre AT tip incelemesine ve Ek-XI’e göre onaylanmış bir kuruluş
tarafından yapılacak imalat denetimine sunulur veya,
2) Güvenlik aksamı modeli
Ek-V’e göre AT tip incelemesine sunulur ve Ek-VIII’e göre imalat denetimine
yönelik bir kalite güvence sistemi işletilir veya,
3) Güvenlik aksamı modeli
için Ek-IX’a göre tam kalite güvence sistemi işletilir.
b) Kullanılan Ekte (duruma
göre Ek-VIII, Ek-IX veya Ek-XI) verilen şartları dikkate alarak, her güvenlik
aksamına CE işareti iliştirilir ve Ek-II’de listelenen bilgiyi içeren AT
uygunluk beyanı düzenlenir.
c) Güvenlik aksamı
imalatçısı AT uygunluk beyanının bir kopyasını güvenlik aksamının son imalat
tarihinden itibaren 10 yıl süreyle muhafaza eder.
B- Asansör için uygunluk değerlendirmesi
işlemleri:
Piyasaya sürülmeden önce bir
asansörün aşağıdaki işlemlerden birinden geçmesi gerekmektedir.
a)
Asansör,eğer Ek-V’de bahsedilen AT tip incelemesi yapılan bir asansöre göre
tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI’da belirtilen son
muayene veya
2) Ek-XII’de belirtilen
asansör kalite güvence sistemi veya
3) Ek-XIV’de belirtilen
imalat kalite güvence sistemi uygulanarak imal edilip, monte edilir ve
deneyleri yapılır.
Tasarım, montaj ve deney
safhalarına yönelik işlemler aynı asansör üzerinde yapılabilir. Veya
b) Asansör,
Ek-V’de bahsedilen AT tip incelemesi yapılan bir model asansöre göre
tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI’da sözü edilen son
muayene veya,
2) Ek-XII’de sözü edilen
asansör kalite güvence sistemi veya,
3) Ek-XIV’de sözü edilen
imalat kalite güvence sistemi, uygulanarak imal edilir, monte ve deneyleri
yapılır. Veya
c) Asansör,
uyumlaştırılmış standardlara tam olarak uygun değil ise, tasarım incelemesinin
eşlik ettiği Ek-XIII’e uygun bir kalite güvence sistemi uygulanan bir asansöre
göre tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI’da belirtilen son
muayene veya
2) Ek-XII’ye uygun olarak
asansör kalite güvence sistemi veya
3) Ek-XIV’e uygun olarak
imalat kalite güvence sistemi uygulanarak imal edilip monte edilir ve deneyleri
yapılır. Veya
d) Asansöre
bir onaylanmış kuruluş tarafından Ek-X’da belirtilen birim doğrulama işlemi
yapılır. Veya
e) Asansör
Ek- XIII’e göre tam kalite güvence sistemine tabi tutulur, eğer bu kalite
güvence sistemi ilgili uyumlaştırılmış standardlara tamamen uygun değilse,
tasarım incelenir.
Yukarıda bahsedilen (a), (b)
ve (c) bentlerindeki durumlarda tasarımdan sorumlu kişi imalat işleminden,
montajdan ve deneyden sorumlu kişiye mutlak güvenlikle çalışabilmesi için
gereken tüm belge ve bilgiyi sağlamalıdır.
C) Asansör
firması, bu maddenin (B) fıkrasında sözü edilen bütün durumlarda aşağıda
belirtilen hususları yerine getirir.
a) Kullanılan Ekte (duruma
göre Ek-VI, Ek-X, Ek-XII, Ek-XIII veya Ek-XIV) verilen şartları dikkate alarak
asansöre CE işaretini iliştirir ve Ek-II’de listelenen bilgiyi içeren bir AT
uygunluk beyanı düzenler,
b) Asansörün piyasaya
sürülme tarihinden itibaren 10 yıl süreyle AT uygunluk beyanının bir kopyasını
muhafaza eder.
c) Bakanlık; Komisyonun,
Avrupa Birliği üyesi ülkelerin ve diğer onaylanmış kuruluşların istemeleri
halinde, uygunluk beyanının ve son muayeneye ilişkin deney raporlarının bir
kopyasını asansör firmasından temin edebilir.
CE UYGUNLUK İŞARETİ
Madde 8- CE uygunluk işaretine ilişkin hususlar aşağıda
belirtilmiştir.
a) CE uygunluk işareti”CE”
harflerinden ibarettir. Kullanılacak işaretin şekli Ek-III’de verilmiştir. CE
uygunluk işaretinin iliştirilmesinde ve kullanılmasında 17/1/2002 tarihli ve
24643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan”CE Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesi
ve Kullanılmasına dair Yönetmelik”in 5 inci maddesinin hükümleri geçerlidir.
b) CE uygunluk işareti,
Ek-I’in Genel başlıklı bölümünün madde 5’ine uygun olarak her asansör kabinine
açıkça ve görülebilir şekilde, Ek-IV’de listelenen güvenlik aksamının her
birine, eğer mümkün değilse güvenlik aksamına ayrılmayacak biçimde takılan bir
etiketin üzerine iliştirilir.
c) Üçüncü tarafları CE
uygunluk işaretinin anlamı ve şekli açısından yanıltacak işaretlerin
asansörlere veya güvenlik aksamlarına takılması yasaktır. CE uygunluk
işaretinin görünebilirliğini ve okunabilirliğini azaltmaması şartıyla diğer
herhangi bir işaret asansörlere veya güvenlik aksamlarına iliştirilebilir.
CE Uygunluk İşaretinin
Usulsüz Kullanımı
Madde 9- Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin hükümleri
saklı kalmak kaydıyla;
a) Bakanlık, CE uygunluk
işaretinin uygun olmayan bir şekilde iliştirildiğini tespit etmesi durumunda,
asansörü monte eden asansör firması veya güvenlik aksamının imalatçısı
asansörün veya güvenlik aksamının CE uygunluk işaretiyle ilgili hükümlere uygun
olmasını sağlamakla ve yapılan bu ihlali sona erdirmekle yükümlüdür.
b) Uygun olmama durumu devam
ediyorsa, Bakanlık, söz konusu güvenlik aksamının piyasaya arzının
kısıtlanmasına veya yasaklanmasına veya asansörün piyasadan çekilmesini ve
kullanımının yasaklanmasına ilişkin tüm önlemleri alır.
Bakanlık bu durumu ve
yapılan işlemleri Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi
ülkelere bildirir.
c) Asansör firmasının veya
güvenlik aksamı imalatçısının bu Yönetmeliğin yükümlülüklerine uymaması
durumunda, asansörü veya güvenlik aksamını piyasaya arz eden kişi, bu
yükümlülüklerden sorumludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Piyasaya Arz, Piyasa
Gözetimi ve Denetimi
Madde 10- Bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilmiş
Asansörlerin veya güvenlik aksamlarının piyasaya arzı ve serbest
dolaşımına ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir.
a) Doğru bir biçimde projelendirilen, imalatı, montajı ve her ay bakımı
yapılan ve amacına uygun olarak kullanılan bu Yönetmelik kapsamında yer alan ve
sadece insan sağlığını ve güvenliğini, yerine göre malların güvenliğini
tehlikeye atmayan asansörlerin piyasaya arz edilmesine ve hizmete konulmasına
izin verilir.
Bu Yönetmelik kapsamına
giren güvenlik aksamının piyasaya arzına veya hizmete sokulmasına, monte
edildikleri asansörlerin doğru bir biçimde montajı ve bakımı yapıldığında ve
amacına uygun olarak kullanıldığında, sadece insan sağlığı ve güvenliğini veya
söz konusu ise malların güvenliğini tehlikeye atmamaları halinde izin verilir.
b) Bu Yönetmeliğe uygun
asansörlerin ve/veya güvenlik aksamının piyasaya arz edilmeleri veya hizmete
konulmaları yasaklanamaz, sınırlanamaz veya engellenemez.
c) Güvenlik aksamı
imalatçısının beyan ettiği, bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlere takılması
düşünülen bu Yönetmeliğe uygun aksam ve parçaların piyasaya sürülmesi
yasaklanmaz, sınırlanmaz veya engellenmez.
d) CE uygunluk işaretini
taşıyan ve beraberinde Ek-II’de belirtilen AT Uygunluk Beyanı bulunan
asansörlerin ve güvenlik aksamlarının bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümünde (7 nci,
8 inci ve 9 uncu maddeler) belirtilen uygunluk değerlendirme işlemleri de dahil
olmak üzere, bu Yönetmelik hükümlerinin tümüne uyduğu kabul edilir.
e) Ticaret fuarlarında,
sergilerde, gösterilerde ve benzeri durumlarda; bu Yönetmelik hükümlerine uygun
olmayan asansörlerin veya güvenlik aksamlarının asansörü monte eden firma veya
güvenlik aksamlarının imalatçısı veya yetkili temsilcileri tarafından uygun
hale getirilene kadar satışa çıkarılamayacağının görünür bir işaretle açıkça
belirtilmesi kaydıyla, yürürlükteki Yönetmelik hükümlerine uymayan asansörlerin
veya güvenlik aksamlarının sergilenmesi engellenmez. Gösteriler sırasında,
kişilerin korunması için yeterli güvenlik tedbirleri alınmalıdır.
Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Madde 11- Bakanlık, asansörlerin veya güvenlik parçalarının
piyasa gözetimi ve denetimini 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan”Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik”de
belirtilen hükümler çerçevesinde denetler veya denetlettirir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Onaylanmış Kuruluş
Onaylanmış Kuruluş
Madde 12- Bakanlık, Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen
uygunluk değerlendirme işlemlerinde faaliyet gösterecek Onaylanmış Kuruluşların
tespitini, tayinini, bildirimini ve statülerinin kaldırılmasını 17/1/2002
tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan”Uygunluk Değerlendirme
Kuruluşları İle Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik” de belirtilen hükümler
ve bu Yönetmeliğin Ek-VII'de belirtilen asgari kriterler çerçevesinde
gerçekleştirir.
ALTINCI BÖLÜM
Tedbirler
Tedbirler
Madde 13-Asansörler veya güvenlik aksamlarının temel sağlık ve
güvenlik kurallarının yerine getirmeleri ile ilgili ve usulsüz işaret
kullanımına karşı alınan tedbirler aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlık, bu Yönetmeliğe
uygun olarak imal edilen CE uygunluk işareti taşıyan ve amacına uygun olarak
kullanılan bir asansörün veya güvenlik aksamının kişilerin ve yerine göre
malların güvenliğini tehlikeye atabileceğini tespit ederse, asansörün veya
güvenlik aksamının piyasadan toplanması veya toplatılması, piyasaya arzını
engelleyecek veya serbest dolaşımını kısıtlayacak bütün tedbirleri alır.
Bakanlık, özellikle bu
durumun bu tip bir tedbir kararının gerekçesiyle birlikte;
1) Bu Yönetmeliğin 5 inci
maddesinde belirtilen temel güvenlik kurallarını karşılayamaması,
2) Bu Yönetmeliğin 6 ncı
maddesinde bahsedilen standardların yanlış uygulanması,
3) Bu Yönetmeliğin 6 ncı
maddesinde bahsedilen standardlardaki eksiklik yüzünden olup olmadığını,
Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona bildirir.
b) Uygun olmayan bir asansör
veya güvenlik aksamı”CE” uygunluk işareti taşıyorsa, Bakanlık işareti kullanana
karşı gerekli tedbirleri alır ve Müsteşarlık aracılığı ile Komisyonu
bilgilendirir.
c) Asansörü monte eden
asansör firması, binanın veya inşaatın sorumlusu ile irtibata geçerek, gerekli
bilgi alış verişini sağlamalı ve asansörün iyi çalışmasını ve güvenlikli
kullanımını sağlamak için gerekli tedbirleri almalıdır.
d) Asansör firması, asansör
kuyusunun asansörün çalışması ve güvenliği için gerekenin dışında bir boru
tertibatı, tel sistemi ya da başka bir donatımın olmamasını sağlayacak gerekli
tedbirleri almalıdır.
e) Bu Yönetmeliğin 10 uncu
maddesinin (a) bendi ve 13 üncü maddenin (c) ve (d ) bentleri hükümleri saklı
kalmak kaydıyla bu Yönetmelik hükümleri, asansörlerin bu Yönetmelikte
belirlenmemiş bir şekilde değiştirilmesi anlamına gelmesi şartıyla, Bakanlığın
söz konusu asansörler hizmete girdiğinde veya kullanıldığında kişilerin
korunmasını sağlamak için gerekli gördüğü uygun şartları bu Yönetmeliğe uygun
olarak koyma haklarını etkilemez.
YEDİNCİ BÖLÜM
Asansör Tesis ve
İşletme Uygulamaları
Proje
Madde 14- Asansörün avan ve tatbikat projeleri,
Elektrik-Elektronik ve Makina Mühendisleri tarafından tespit edilen esaslara
uygun olarak müştereken hazırlanır.
Projelerin hazırlanmasında
Türk Standardları esas alınacaktır, Türk Standardları kapsamı dışındaki işler
için menşei ülke standardları esas alınır.
Asansör avan projeleri
mimari proje ile birlikte yapılacak ve mimari projeye esas teşkil eder.
Asansörün tesisi ile ilgili
tatbikat projeleri ise asansör montajı yapılmadan önce ilgili makama
onaylattırılır.
İşletme Ruhsatı alınması
aşamasında ilgili kuruma ve asansör yaptırıcısına projeler ruhsatla birlikte
verilir.
Madde 15 -Mimari tatbikat projelerinin yapımından evvel,
yapının özellik ve kullanım şartlarına uygun trafik hesabı yapılmalıdır.
a) Trafik hesabı, standard kapsamındaki işler için ilgili standardına,
standard kapsamı dışındaki işler ve komple ithal işler için ise menşei ülkenin
hesap usullerine göre asansör projelerini hazırlayan mühendis tarafından
yapılır.
b) Trafik hesabında kabul
edilen ana kriterlerin sorumluluğundan bu kriterleri veren mimar, hesap sonucu
bulunan asansör sayısı ve karakteristiğinin sorumluluğundan projeyi hazırlayan
mühendis sorumludur.
Mukavemet Hesabı ve
Mekanik Proje
Madde 16 – Mukavemet hesabı ve mekanik proje ile ilgili hususlar
aşağıda belirtilmiştir.
a) Asansörün yapısını
ilgilendiren mukavemet hesapları:
İnşaatın statik hesabına
uygun olmak üzere asansörün makina dairesine, kuyu dibine ve ray tespit
yerlerine gelecek yüklerin miktar ve cinsini gösteren hesaplardır ve bu
hesaplar makina mühendisleri tarafından tanzim edilerek imzalanır.
b) Asansörün imalatını ilgilendiren
mukavemet hesapları:
Asansörün projesine uygun,
ilgili standardlara göre makina mühendisleri tarafından yapılacak mukavemet
hesaplarıdır.
c) Asansöre ait mekanik
projeler makina mühendisi tarafından tanzim edilerek imzalanır. Asansörün
mekanik kısımlarından makina mühendisi, teknik uygulama sorumlusunun
nezaretinde projeye uygun olarak yapılmasından asansör firması sorumludur.
Elektrik Projeleri
Madde 17 -Asansöre ait elektrik-elektronik projeleri
elektrik-elektronik mühendisi tarafından tanzim ve imza edilir. Asansörün
elektrik-elektronik ile ilgili kısımlarından elektrik-elektronik mühendisi,
teknik uygulama sorumlusunun nezaretinde projeye uygun olarak yapılmasından
asansör firması sorumludur. Elektrik projeleri işletme ruhsatı müracaatı esnasında
verilir.
Asansörün Kurulacağı
İnşaat Mahalli
Madde 18 -Yapılarda asansör tesisinin kurulacağı inşaat
mahalleri, mutlaka bu Yönetmeliğin 15 inci maddesindeki trafik hesabı sonucunda
bulunan sayı ve karakteristiğe uygun asansörler için standardların öngördüğü
boyutlarda olmalıdır.
İnşaat Mahallinin
Özellikleri
Madde 19 -Asansör tesisinin kurulacağı inşaat mahallinin:
a) Kat kapıları önündeki
sahanlık, varsa Türk Standardlarına, yoksa uluslar arası geçerli standardlara
uygun büyüklükte olmalıdır.
b) Asansör makina dairesine
çıkış merdiveni, binanın ana merdiveni özelliğinde olmalıdır.
c) Asansör kuyusunun iç yüzü
beton perde değilse, toz tutmayacak şekilde perdahlı sıva yapılmalıdır.
İş Kazaları ve Diğer
Sorunlar
Madde 20- a) Asansör montajına başladıktan sonra, asansör kuyusunda
olabilecek iş kazaları ve diğer sorunlardan, asansör firmasının elemanlarının
çalıştığı anlarda asansör firması diğer zamanlarda ise inşaat firması sorumlu
olacaktır. Bu durum montaja başlandığı anda asansör firması ve inşaat firması
arasında hazırlanacak bir tutanakla belirlenecektir.
b) Asansör kuyularının
bakımı esnasında yeterli derecede aydınlık olabilmesi için, asansör kuyusuna
makina dairesinden kumandalı sabit aydınlatma tesisatı yapılmalıdır.
Madde 21- Asansör firması tarafından Belediyeden veya Belediye
hudutları dışındaki yapılar için Valilikten alınan belgedir. Bu belge
verilirken; asansör firmasınca bu Yönetmelik gereği asansörün tasarımı,
projelendirilmesi (avan, uygulama, mukavemet, trafik hesapları), imalatı ve
montajı yapılarak ve bakım sözleşmesiyle bakımı üstlenilerek, can ve mal
güvenliği acısından uygun olmasını ve CE uygunluk işareti ile Onaylanmış
Kuruluştan alınan AT tip inceleme belgesinin ve AT uygunluk beyanının varlığı
aranır. Belgesi bulunan ve CE uygunluk işareti taşıyan asansörler için ilgili
kurumlarca ruhsat aşamasında ayrıca inceleme ve denetim yapılmaz.
Bina sorumlusu
Madde 22- Asansörün, bu Yönetmelik kuralarına uygun olarak
güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak amacı ile ayda bir defa düzenli
bakımını ve onarımını bu Yönetmelikte tarif edilen asansör firmasına veya
yetkili servisine yaptırmaktan ve kullanıcıların can ve mal güvenliğinin tam
olarak sağlanması amacı ile gerek kullanım hatalarından, gerekse harici müdahalelerden
meydana gelebilecek olan tehlikelerin önlenmesi için yapının bağlı bulunduğu
belediye veya valilik tarafından ilk kontrolünü asansörün işletmeye
açılmasından iki yıl sonra, daha sonraki kontrollerini de her yıl yaptırmaktan
sorumludur.
Bakım
Madde 23- Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörün kullanılması
esnasında, temel sağlık ve emniyet gereklerinin devamlılığını teminen sürekli
kontrol altında tutulabilmesi için;
a) Bina Sorumlusu ile bir
asansör firması veya onun yetkili servisi arasında garanti müddetince geçerli
aylık bakım ve servis hizmetleri anlaşması yapılması zorunludur. Ayrıca,
Asansör Firması arızaya müdahale zamanını söz konusu anlaşma metninde
belirtmelidir.
b) Anlaşma yapılan firma,
asansörü imal eden asansör firması veya onun yetkili servisi olabileceği gibi,
bir başka asansör firması veya onun yetkili servisi olabilir. Ancak, garanti
süresince aylık bakım ve servis hizmetleri için anlaşmaya bağlanan firma
muhakkak asansörü imal eden asansör firması veya onun yetkili servisi olmalıdır.
c) Aylık bakım ve servis
hizmeti verilen asansörde, orijinal yedek parça kullanılacaktır.
d) Asansörü imal eden firma,
yaptığı her tip ve özellikteki asansörün orijinal yedek parçalarını 10 yıl
süreyle stokta bulundurmak ve kendisince imal edilen asansöre aylık bakım ve
servis hizmeti veren bir başka asansör firması veya onun yetkili servisinin
veya Bina Sorumlusunun bu konudaki talebini, acilen ve normal piyasa
koşullarında mutlaka karşılamak zorundadır.
Yıllık Kontrol
Madde 24- Yapının bağlı bulunduğu belediyelerce veya belediye
hudutları dışındaki yapılar için valililiklerce en az yılda bir kere her
asansörün kontrolü yapılır. Ancak kadrosunda yeterli teknik eleman bulunmayan
belediyeler veya valilikler yıllık kontrol işini dışarıdan elektrik ve/veya makina
mühendisine yaptırabilir. Bu mühendis emniyet ve işletme yönünden tesisin
işletilmesine engel bulunmadığını belirten ve sorumluluğunu taşıyan bir rapor
verir.
Bu rapor 3 nüsha olarak
düzenlenir; birer nüshası belediyede veya valilikte, asansör firmasında veya
yetkili servisinde ve bina sorumlusunda muhafaza edilir. Bu raporun tanzim
ettirilmesinin takibinden asansörün bulunduğu bina sorumlusu ve bakımını yapan
firma müştereken sorumludur.
Kullanıcılar ile İlgili
Hususlar
Madde 25 -Asansör kullanan kişilerin aşağıdaki hususlara
dikkat etmeleri gerekmektedir. Asansörün özelliğine göre farklılık arz edecek
hususları asansör firması veya bakımcı firma yazılı olarak ilgililere verecek,
ilgililer bu bilgileri kullanıcılara aktaracak ve görebilecekleri yere asacaklardır.
Bu Bilgiler:
a) Asansör içinde kat
arasında kalan kişilerin kurtarılmasında asansör firması veya bakımcı firmanın
yazılı talimatına aynen uyulması,
b) Asansöre 12 yaşından
küçüklerin yalnız binmelerinin önlenmesi,
c) Asansöre girerken kabinin
o katta olup olmadığına dikkat edilmesi,
d) Asansöre girip çıkarken
oyalayıcı hareketlerde bulunmayıp bu işin süratle yapılması,
e) Asansör kullanıcısının
kat kapısını içeriden veya dışardan mutat şeklin dışında açmaya uğraşmaması,
f) Asansör kullanıcısının
kat arasında kaldığında kapı camım kırarak çıkmaya çalışmaması,
g) Kapısız kabinlerde
asansör kullanıcısının kabin içinde seyir halinde hareketli olan kapı
tarafındaki duvara kendisinin veya beraberindekilerin veya eşyalarının temasına
meydan vermemesi,
h) Asansör kullanıcısının
kabin üstündeki çıkış kapağından kendi başına çıkmaya çalışmaması (bu kapak
sadece dışarıdan kurtarmak isteyenler için kullanılacaktır),
ı) Kabin içine konan
yüklerin dengeli yüklenmesine dikkat edilmesi, kabin hareket halinde iken bu
yüklerin kaymaması için tedbir alınması,
j) Anlaşmalı bakım yapan
firma dışında başka bir firma ve kişilerin asansöre müdahale ettirilmemesi.
İstisnalar
Madde 26- Makine dairesiz yapılan asansörler için makine dairesi
ile ilgili hükümler uygulanmaz. Ancak asansör firması tarafından muhtemel
riskleri önleyici tedbirler alınmalıdır. Ayrıca güvenlik şartları ile
standardların ön gördüğü diğer şartlar da uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Bildirimler
Madde 27- Bildirimlere ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlıkça, 95/16/EC
sayılı Avrupa Birliği direktifi dikkate alınarak hazırlanan bu Yönetmeliğin
uygulamaya konulduğu Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona ve Avrupa Birliği
üyesi ülkelere bildirilir.
b) Bu Yönetmelik hükümleri
gereğince, herhangi bir asansöre veya güvenlik aksamına 9 uncu ve 13 ncü
maddelerle getirilen her türlü sınırlama, yasaklama ve tedbirlerin alınmasını
gerektiren sebepler belirtilerek, Bakanlıkça en kısa süre içinde ilgili
taraflara ve Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi
ülkelere bildirilir.
Gizlilik
Madde 28- Bakanlık, Onaylanmış Kuruluş ve bu yönetmeliğin
uygulanmasına katılan bütün taraflar, görevlerini yerine getirmeleri sırasında
temin ettikleri bütün bilgilerin gizliliğini sağlar.
Aykırı Davranışlarda
Uygulanacak Hükümler
Madde 29 – Bu Yönetmeliğin Yedinci bölümünde yer alan hizmete
ilişkin hususlara aykırı hareket edenler hakkında 4077 sayılı Kanun ve bu
Yönetmeliğin ürünlere ilişkin hükümlerine aykırı davranışta bulunanlara ise
4703 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
Yürürlükten Kaldırılan
Mevzuat
Madde 30- 20/12/1995 tarihli ve 22499 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan”Asansör Yönetmeliği”, bu Yönetmeliğin zorunlu olarak
uygulamaya girdiği tarihten itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 31- Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili
olarak gerekli mevzuat düzenlemelerini yapmaya yetkilidir.
Ulusal Daimi Komite
Madde 32- Bu Yönetmeliğin uygulanması ve işlerliğinin sağlanması
amacıyla, gerektiğinde, Bakanlık koordinasyonunda ilgili kamu ve özel kurum ve
kuruluşlarının temsilcilerinden oluşan Ulusal Daimi Komite kurulabilir. Bu
komiteye iştirak edecek kurum ve kuruluşlar ve komitenin çalışma usul ve
esasları yayımlanacak tebliğ ile belirlenir.
Geçici Madde 1 -Bu Yönetmelik, yürürlüğe girdiği tarihten 18 ay sonra
zorunlu olarak uygulanır. Bu süre zarfında gerek bu Yönetmeliğin hükümlerine
uygun üretilen, gerekse 30 uncu maddede belirtilen Asansör Yönetmeliği ve
ilgili standardına uygun imal edilen ürünler piyasaya arz edilebilir.
Madde 33-Bu Yönetmelik
yayım tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 34 -Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
Ek- I
ASANSÖR VE GÜVENLİK
AKSAMININ TASARIMI VE YAPIMI İLE İLGİLİ
TEMEL SAĞLIK VE GÜVENLİK
KURALLARI
1. Temel sağlık ve güvenlik kuralları altındaki
zorunluluklar, ancak asansörü monte eden veya güvenlik aksamı imal eden
tarafından planlanan şekilde kullanıldığı takdirde asansör veya güvenlik
aksamın söz konusu tehlikeye maruz kalacağı durumlarda uygulanır.
2. Yönetmelikte kapsanan temel sağlık ve güvenlik
kuralları zorunludur. Ancak, hali hazırda tekniğin mevcut durumuyla, bunların
ortaya koyduğu hedeflere ulaşılamaya bilinir. Bu gibi durumlarda, mümkün olduğu
kadar geniş ölçüde, asansör veya güvenlik aksamı bu hedeflere yakın bir şekilde
tasarlanmalı ve yapılmalıdır.
3. Güvenlik aksamı imalatçısı ve asansörü monte eden
kendi asansörlerine uygulanan bütün her şeyi belirlemek ve monte amacıyla
tehlikeleri değerlendirme zorunluluğu altındadırlar. Bu değerlendirmeyi dikkate
alarak bunları tasarlamalı ve yapılmalıdırlar.
4. Bu Yönetmelikte kapsanmayan, 8/9/2002 tarihli ve
24870 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yapı Malzemeleri Yönetmeliğinde
(89/106/AT) belirtilen temel kurallar asansörlere yöneliktir.
1. GENEL
1.1. Muhtemel bir tehlike varsa ve bu Ekte kapsanmıyorsa
5/6/2002 tarihli ve 24776 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Makina Emniyeti
Yönetmeliğinin (98/37/AT) Ek-I’ nin madde 1.1.2’sindeki temel sağlık ve
güvenlik kuralları her şartlarda uygulanır.
1.2. Kabin
Kabin, azami kişi sayısı ve
monte eden tarafından tespit edilen asansörün beyan yüküne karşı gelen yer ve
mukavemeti sağlayacak şekilde tasarlanmalı ve monte edilmelidir.
İnsanların taşınması için
planlanan asansörler için, boyutları elverdiği takdirde, kabin kendi yapısal
özelliklerinin özürlü insanların ulaşım ve kullanımını engellemeyeceği veya
kısıtlamayacağı şekilde ve bunların kullanımını sağlayacak şekilde planlanan
değişikliklere izin verecek şekilde tasarlanmalı ve monte edilmelidir
1.3. Asılma şekilleri ve
destek şekilleri
Kabinin asılma ve/veya
destek şekilleri, bunların bağlantıları ve diğer uç parçaları, kullanım
şartlarını, kullanılan malzemeyi ve imalat şartlarını dikkate almak suretiyle,
yeterli bir seviyede toplam güvenliği temin etmek ve kabinin düşme riskini
asgariye indirmek üzere tasarlanmalı ve monte edilmelidir.
Kabini asmak için halatlar
veya zincirler kullanıldığı takdirde, her birinin ayrı tutturma noktası olan en
azından iki bağımsız halat veya zincir bulunmalıdır. Bu gibi halat veya
zincirlerin, sabitlemek veya çevrim oluşturmak için gerekli olmadığı sürece,
hiçbir bağlantı veya ek yerlerinin olmaması gerekir.
1.4. Yüklemenin kontrolü
(aşırı hız dahil)
1.4.1. Asansörler, hesaplanan yük aşıldığında normal şekilde
çalışmasını önleyecek şekilde tasarlanmalı,imal edilmeli ve
montajı yapılmalıdır.
1.4.2. Asansörler bir aşırı hız düzenleyicisi (regülatörü)
ile teçhiz edilmelidir.
Bu Kurallar, hareket
sistemlerinin tasarlandığı aşırı hızın önlendiği asansörlere uygulanmazlar.
1.4.3. Hızlı asansörler bir hız-izleyici ve hız-sınırlayıcı
gereç ile teçhiz edilmelidir.
1.4.4. Sürtünmeli makaralarla çalışan asansörler, çekme
halatlarının makaralar üzerinde dengesini temin edecek şekilde tasarlanmalıdır.
1. 5. Makine
1.5.1. Bütün insan ve yük asansörlerinin kendi asansör
makinesinin bulunması gerekir. Bu kurallar, karşı ağırlık yerine bir ikinci
kabin kullanılan asansörler için uygulanmaz.
1.5.2. Asansörü monte eden, asansör makinelerinin ve
asansörün diğer ilgili tertibatların bulunduğu yerlere, acil durum ve bakım
halleri dışında girilememesini temin eder.
1.6. Kumanda cihazları
1.6.1. Yanında refakatçisi olmayan özürlü insanların
kullanımı için planlanan asansörlerin kumanda cihazları buna göre tasarlanmalı
ve yapılmalıdır..
1.6.2. Kumandasının işlevleri açıkça belirtilmelidir.
1.6.3. Bir grup asansör için olan çağırma devreleri,
paylaşılmış veya birbirlerine bağlı olabilirler.
1.6.4. Elektrikli teçhizat aşağıdaki şartları yerine
getirecek şekilde monte edilmeli ve bağlanmalıdır:
- Doğrudan asansöre
bağlantısı olmayan devreler ile karıştırılma ihtimali olmamalıdır.
- Elektrik enerjisi yük
altında kesilebilmelidir.
- Asansörün hareketleri ayrı
bir elektrik güvenlik devresinde bulunan elektrik güvenlik cihazına bağlanmalıdır.
- Elektrik tesisatındaki bir
hata tehlikeli bir duruma sebebiyet vermemelidir.
2. KABİN DIŞINDAKİ KİŞİLERE YÖNELİK TEHLİKELER
2.1. Asansör, kabinin hareket ettiği boşluğa (asansör
kuyusuna), acil durum ve bakım halleri dışında, ulaşılamamasını temin edecek
güvenlik önlemleri tasarlanmalı ve yapılmalıdır. Bir kişi bu boşluğa girmeden
önce asansörün normal kullanımı imkansız hale getirilmelidir.
2.2. Asansör, kabin uç pozisyonlarından birindeyken ezilme
(baskı) riskini önleyecek şekilde tasarlanmalı ve yapılmalıdır. Uç
pozisyonların ötesine serbest bir boşluk veya bir barınak ile bu hedef
sağlanmalıdır.
Ancak, belirli durumlarda,
özellikle eski binalarda, bu çeşit bir çözümün uygulanmasının mümkün olmadığı
durumlarda, Bakanlığın ilk onayı vermesi imkanını sağlamak için
bu riski önlemek amacıyla başka uygun yollar önerilebilir.
2.3. Kabinin girişleri ve kat çıkışları, planlamış
kullanım şartları için yeterli mekanik dirence sahip asansör kapıları ile
donatılmış olmalıdır.
Bir kilitleme tertibatı
normal çalışma esnasında aşağıdakileri önlemelidir:
- Bütün Durak kapıları
kapalı ve kilit tertibatı kilitli olmadığı takdirde, kasıtlı veya kasıtsız
olarak çalıştırılsa dahi, kabinin hareketine başlamasını,
- Kabin hala hareket halindeyken ve önceden belirlenmiş
kat seviyesi dışında iken durak kapılarının açılmasını önlemelidir.
Ancak, kapılar açıkken bütün
seviyeleşme hareketlerine belirli bölgelerde, seviyeleşme hızının denetlenmesi
şartlarıyla izin verilebilir.
3. KABİN İÇİNDEKİ
KİŞİLERE YÖNELİK TEHLİKELER
3.1. Asansör kabinleri, havalandırma açıklıkları haricinde
sabit tavan ve taban dahil olmak üzere tam-boy duvarlarla tamamen kapalı olmalı
ve tam-boy kapıları olmalıdır. Bu kapılar kapalı olmadığı sürece, bu Ekin madde
2.3’ün üçüncü alt paragrafında bahsi geçen seviyeleşme hareketleri dışında,
kabinin hareket etmemesi ve eğer kapılar açıksa durma konumuna gelmesini temin
edecek şekilde tasarlanmalı ve monte edilmelidir.
Kabin ile asansör kuyusu
arasına düşme riski varsa veya kat seviyesinde kabin yoksa, asansör iki durak
seviyesi arasında durduğunda, kabin kapıları kapalı ve kilitli olmalıdır.
3.2. Asansör kabini,elektrik kesintisi veya aksamın
arızalanması hallerinde, kabinin serbest düşmesini veya kumanda edilemeyen
yukarı doğru hareketi engelleyen tertibata sahip olmalıdır.
Kabinin serbest düşmesini
önleyen tertibat, kabin askı tertibatından bağımsız olmalıdır. Bu
tertibat, kabini asansör firması tarafından öngörülen azami süratte ve
hesaplanan yükü ile durdurulabilmelidir. Bu tertibat yardımıyla oluşacak
durdurma işlemi, yük şartları ne olursa olsun içindekilere zarar verecek bir
ters ivmeye sebebiyet vermemelidir.
3.3. Tamponlar asansör boşluğunun dibi ile kabinin tabanı
arasına monte edilmelidir.
Bu durumda, bu Ekin madde
2.2’sinde bahsi geçen serbest boşluk, tamponlar tam kapalı durumdayken
ölçülmelidir.
Bu gerek, hareket
sistemlerinin tasarımı sebebiyle bu Ekin madde 2.2’sinde bahsi geçen serbest
boşluk içine kabinin giremediği asansörlerde uygulanmaz.
3.4. Asansörler, bu Ekin madde 3.2’sinde bahsi geçen
tertibat işletme konumunda değilse, harekete geçme imkanı olmayacak şekilde
tasarlanmalı ve yapılmalıdır.
4. DİĞER TEHLİKELER
4.1.”Durak kapıları” ve ”kabin kapıları” veya her iki
kapı beraberce, motorla çalıştırılıyorsa, hareket ederlerken olabilecek ezilme
riskini önleyici bir cihazla donatılmalıdır.
4.2.”Durak kapıları”, binayı yangından korumaya katkıda
bulundukları takdirde, camlı kısımları olanlar da dahil olmak üzere, bütünlük
açısından ve yalıtım (alevi kontrol altında tutması) açısından ve sıcağı
iletmesi (ısıl yayılım) açısından ateşe karşı uygun bir şekilde dirençli
olmalıdır.
4.3. Karşı ağırlıklar, kabinin üstüne düşme veya kabinle
çarpışma risklerini ortadan kaldıracak şekilde monte edilmelidir.
4.4. Asansörler, kabinin içinde kalmış olan kişilerin
kurtarılması ve tahliyesine imkan sağlayacak şekilde olmalıdır.
4.5. Kabin, kurtarma hizmeti ile kalıcı irtibatı sağlayan
çift-yollu haberleşme tertibatı ve sesli alarm ile donatılmalıdır.
4.6. Asansörler, asansör makinelerinin içerisindeki sıcaklık,asansörü
monte eden tarafından belirlenen azami seviyeyi geçtiği durumda, hareketini
tamamlayabilmesini sağlayacak ancak yeni komutları kabul etmeyecek şekilde
tasarlanmalı ve yapılmalıdır.
4.7. Kabinler, uzun süreli durma halinde bile, yolcular için
yeterli havalandırmayı temin edecek şekilde tasarlanmalı ve yapılmadır.
4.8. Kabin kullanım halinde veya bir kapısı açıldığında
yeterli şekilde aydınlatılmalıdır; bir acil durum aydınlatması da ayrıca
olmalıdır.
4.9. Bu Ekin madde 4.5’te bahsi geçen haberleşme
tertibatı ve bu Ekin madde 4.8’de bahsi geçen acil durum aydınlatması, normal
elektrik gücü olmadan da çalışacak şekilde tasarlanmalı ve kurulmalıdır.
Bunların çalışması, kurtarma işleminin normal işleyişine izin verecek kadar
uzun olmalıdır.
4.10. Yangın halinde kullanılabilecek olan asansörün
kumanda devreleri, asansörün belirli seviyelerde durmasını önleyecek ve
asansörün kurtarma ekipleri tarafından öncelikli kumandasına izin verebilecek
şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
5. İŞARETLEME
5.1. 98/37/AT Makina Emniyeti Yönetmeliğinin Ek - I madde
1.7.3’üne uyan herhangi bir makine için gerekli görülen asgari hususlara
ek olarak, her kabin taşınabilecek azami yolcu sayısı ile beyan yükünün
kilogram değerini açıkça gösteren kolayca görülebilen bir plaka taşımalıdır.
5.2. Eğer asansör, kabin içinde kalmış olan kişilerin dış
yardım olmadan çıkmalarına izin verecek şekilde tasarlanmışsa, ilgili talimat
kabin içinde açık ve görülebilir olmalıdır.
6.1. KULLANMA TALİMATI
Ek- IV’de bahsi geçen güvenlik
aksamı ile asansörü monte eden firmaca Türkçe yazılmış olan;
- Montaj,
- Tamir,
- Ayar,
- Bakımın, etkin ve tehlikesiz olarak yapılmasını
mümkün kılan bir el kitapçığı ile beraber olmalıdır.
6.2. Her bir
asansör, asansörü firması tarafından Türkçe yazılmış bir doküman ile beraber
olmalıdır.
Bu doküman en az şu
bilgileri içermelidir;
- Normal kullanım için
gerekli olan plan ve şemaları içeren ve bakım, muayene, tamir, belirli
aralıklarla yapılan kontroller ve bu Ekin madde 4.4’te bahsi
geçen kurtarma operasyonları ile ilgili bir el kitapçığı,
- Tamirlerin ve uygun
görüldüğünde belirli aralıklarla kontrollerin not edildiği bir kayıt defteri.
Ek-II
A. Güvenlik
aksamına yönelik AT Uygunluk Beyanının içeriği ( 1)
AT uygunluk beyanı
aşağıdaki bilgileri içermelidir;
- Güvenlik aksamının
imalatçının isim ve adresi(2
),
- Uygun olduğu durumda,
Türkiye’de yerleşik bulunan yetkili temsilcisinin isim,kimlik numarası
ve adresi(2 ),
- Güvenlik aksamının
açıklaması, tip veya seri detayları ve (eğer varsa) seri numarası,
- Açıklamadan
anlaşılmıyorsa, güvenlik aksamın güvenlik işlevi,
- Güvenlik aksamının imal
tarihi,
- Güvenlik aksamın
uyduğu bütün ilgili hükümler,
- Uygun olduğu
durumda, kullanılan uyumlaştırılmış standartlara atıf,
- Uygun olduğu durumda, bu
Yönetmeliğin 7 nci maddesinin A fıkrasının [a (1 ve 2)]'ye uygun olarak, AT tip
incelemesini yapan onaylanmış kuruluşun isim, adres ve kimlik numarası,
- Uygun olduğu durumda, bu
onaylanmış kuruluşun çıkardığı AT tip inceleme belgesine atıf,
- Uygun olduğu
durumda, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin A fıkrasının [a (2)]'ye uygun olarak
imalat kontrollerini yapan onaylanmış kuruluşun isim, adres ve kimlik numarası,
- Uygun olduğu
durumda, imalatçı tarafından uygulanmış olan kalite güvencesi sistemini, bu
Yönetmeliğin 7 nci maddesinin A fıkrasının [a (3)]’ e uygun olarak kontrol eden
onaylanmış kuruluşun isim adres ve kimlik numarası,
- Güvenlik aksamın
imalatçısı adına hareket etmekle yetkilendirilmiş imza sahibinin kimliği veya
onun Türkiye’de yerleşik bulunan yetkili temsilcisinin kimliği.
B. Monte edilen
asansörlere yönelik AT Uygunluk Beyanının içeriği(3)
AT uygunluk beyanı aşağıdaki
bilgileri içermelidir;
- Asansörü monte edenin isim
ve adresi(4
)
- Asansörün tanımı, tip ve
seri detayları, seri numarası ve asansörün montaj yapıldığı adresi,
- Asansörün montaj yılı,
- Asansörün uyduğu bütün
ilgili hükümler,
- Uygun olduğu
durumda, kullanılan uyumlaştırılmış standardlara atıf,
- Uygun olduğu
durumda, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin B fıkrasının (a ve b)'ye uygun olarak
asansörün modelinin AT tip incelemesini yapan onaylanmış kuruluşun isim, adres
ve kimlik numarası,
- Uygun olduğu
durumda, AT tip inceleme belgesine atıf,
- Uygun olduğu
durumda, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin B fıkrasının (d)’sine uygun
olarak asansörün doğrulanmasını yapan onaylanmış kuruluşun isim, adres ve
kimlik numarası,
- Uygun olduğu
durumda, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin B fıkrasının, (a ), (b) ve (c)’
nin ilk alt bendine göre asansörün son muayene yapan onaylanmış kuruluşun isim,
adres ve kimlik numarası,
- Uygun olduğu
durumda, monte eden tarafından uygulanan kalite güvencesi sistemini bu
Yönetmeliğin 7 nci maddesinin B fıkrasının (a, b, c, ) ve (e)’ ye uygun olarak
kontrol eden onaylanmış kuruluşun isim, adres ve kimlik numarası,
- Asansörü monte eden adına
hareket etmekle yetkilendirilmiş imza sahibinin kimliği.
Ek-III
“CE” uygunluk işareti aşağıdaki şekle sahip olan” C E” baş
harflerinden oluşur:

Eğer”CE” uygunluk işareti
küçültülür veya büyültülür ise, aşağıdaki çizimde verilen oranlara sadık kalınmalıdır.
“C” uygunluk işaretinin
değişik parçaları, gerçekte 5 mm’den az olmayacak şekilde aynı boyut
küçük-ölçekli aksam için terk edilebilir.
“CE” uygunluk işareti,
aşağıdakilerle ilgilenen onaylanmış kuruluşun kimlik numarası ile birlikte
verilmelidir:
- Bu Yönetmeliğin 7 nci
maddesinin A fıkrasının [(a) (2) veya (3)]’ünde bahsi geçen işlemler
- Bu
Yönetmeliğin 7 nci maddesinin B fıkrasında bahsi geçen işlemler.
GÜVENLİK AKSAMININ
LİSTESİ
1. Durak kapılarının kilitlenmeleri için olan
teçhizatlar,
2. Ek-I’in madde 3.2’de bahsi geçen düşmeleri önlemek ve
kabinin düşme veya kontrolsüz yukarı doğru hareketini önleyen tertibatlar..
3. Aşırı hız sınırlayıcı teçhizatlar.
4. (a) Enerji depolayan tipte Tamponlar:
- Hem doğrusal
olmayanlar,
- Hem de geri dönme
hareketi tamponlanmış olanlar,
(b) Enerji-Harcayan tipte
Tamponlar
5. Düşmeleri önleyen teçhizatlar olarak kullanıldığı
durumlarda, hidrolik güç devrelerinin kaldırıcılarına bağlanan güvenlik
cihazları.
6. Elektronik aksam içeren güvenlik şalterleri şeklindeki
elektrikli güvenlik ekipmanları.
Ek-V
AT TİP
İNCELEMESİ (Modül B )
A. Güvenlik aksamının AT
tip incelemesi
1. AT tip incelemesi, bir onaylanmış kuruluşun bir güvenlik
aksamın temsili bir örnek numunesinin, takıldığı asansörün yönetmeliğin
kurallarını sağlamasına imkan vereceğini doğrulaması ve belgelemesi işlemidir.
2. AT tip incelemesi için başvurular, güvenlik aksamın
imalatçısı veya yetkili temsilcisi tarafından, kendi seçtiği bir onaylanmış
kuruluş kanalı ile yapılmalıdır.
Başvuru aşağıdakileri
kapsamalıdır:
- Güvenlik aksamı imalatçısının ismi ve adresi ve eğer
başvuru yetkili temsilci tarafından yapılıyorsa,
bunun ismi ve adresi ve
güvenlik aksamının imal yeri,
- Aynı başvurunun başka herhangi bir onaylanmış kuruluş
kanalı ile yapılmadığına dair yazılı beyan,
- Bir teknik dosya,
- Güvenlik aksamının temsili bir numunesi veya bunun
nerede incelebileceğine dair ayrıntılar.
Onaylanmış kuruluş başka
numuneler için gerekçeli talepte bulunabilir.
3. Teknik dosya güvenlik aksamının uygunluğunun
ve doğru şekilde takıldığı asansörün yönetmeliğin hükümlerine uygun olacağını
mümkün kılmaya yeterli olduğunu değerlendirmeye imkan vermelidir.
Uygunluk değerlendirmesi
amacıyla gerekli olduğundan, teknik dosya aşağıdakileri içermelidir:
- Kullanım alanı (özellikle hız, yük ve elektrik için
olan olası sınırlar) ve koşulları (özellikle patlayıcı çevreler ve parçalara
yönelik etkileri) da dahil olmak üzere, güvenlik aksamının genel açıklaması,
- Tasarım ve imalat çizimleri veya şemaları,
- Dikkate alınan temel
kurallar ve bunları sağlamak için kullanılan kurallar (örneğin bir
uyumlaştırılmış standard),
- Asansör imalatçısı tarafından yapılan veya yaptırılan
her türlü deney ve tasarım hesap (rapor) sonuçları,
- Güvenlik aksamına ait olan montaj talimatının bir
kopyası,
- Seri-imal edilen güvenlik
aksamının, incelenen güvenlik aksamına uygun olmasını temin etmek için imalat
aşamasında alınan
tedbirler.
4. Onaylanmış Kuruluş
- İstenen hedeflerin ne ölçüde karşılandığını
değerlendirmek için teknik dosyayı incelemeli,
- Teknik dosya bazında, güvenlik aksamının yeterliliğini
incelemeli,
- Güvenlik aksamın imalatçısı tarafından uygulanan
çözümlerin, güvenlik aksamının, asansör üzerine doğru bir şekilde takıldığı
zaman, işlevlerini yerine getirmesine izin verecek şekilde yönetmeliğin
kurallarını sağladığını kontrol etmek için gerekli olan uygun kontrolleri ve
deneyleri yapmalı veya yaptırmalıdır.
5. Eğer güvenlik aksamının temsili bir örnek numunesi
kendisine uygulanabilen yönetmeliğin hükümlerini sağlıyorsa, onaylanmış
kuruluş, başvurana bir AT tip inceleme belgesi verir. Belge, güvenlik aksamının
imalatçısının isim ve adresini, kontrollerin sonuçlarını, belgenin
geçerliliğinin bütün şartlarını ve onaylanmış tipin tanımlanması için gerekli
olan özellikleri içermelidir.
Bakanlık, Komisyon ve diğer
onaylanmış kuruluşlar bu belgenin bir kopyasını ve gerekçeli bir taleple,
teknik dosyanın bir kopyasını, gerçekleştirilen incelemelerin, hesaplamaların
ve deneylerin raporlarını alabilirler. Eğer onaylanmış kuruluş imalatçıya bir
AT tip inceleme belgesi vermeyi reddederse, bu reddin detaylı sebeplerini
belirtmelidir. Bir temyiz işlemi için hüküm verilmelidir.
6. Güvenlik aksamın imalatçısı, orijinal teknik dosyada (bu Ekin madde 3’ün ilk bendine bakınız) belirtilmeyen yeni ekleme ve çeşitlendirmeler de dahil olmak üzere, çok küçük olsalar bile, onaylanmış güvenlik aksamında yapmış olduğu veya yapmayı planladığı değişiklikleri onaylanmış kuruluşa bildirmelidirler. Onaylanmış kuruluş değişiklikleri incelemeli ve AT tip inceleme belgesinin hala geçerli olup olmadığını